گلنگ اوقینگ النگ بلنگ

بیایید و با دست پر برگردید

کوهی جان دوستت دارم
+ نوشته شده در  پنجشنبه ششم اسفند 1388ساعت 15:45  توسط ابراهیم غنا  | 

میکرو چیه؟ AVR

فصل دوم - ساخت کابل برنامه ریزی میکرو
قحطی بنزین و اشرار بی ماشین!
کفران نعمت
پروژه های عملی با میکرو AVR - فصل اول - مقدمه جات
رسانه مالياتي ايران
پايگاه اطلاع رساني سازمان امور مالياتي کشور
خريد پستي فيلم تعطيلات مستر بين
فيلم بسيار زيبا و کمدي با کيفيت عالي، خنده و شادي را با ۲۳۰۰ تومان به خانه بياوريد
فروش ويژه کيمياهاست
يک گيگابايت هاستينگ + ۱ دامين رايگان فقط ۲۵هزار تومان
تارتن پرداز
خدمات ثبت دامنه، ميزباني وب و سرور اختصاصي با کنترل پنل لينوکس و ويندوز
فتوشاپ CS3 ورژن خاورميانه
با پشتيباني کامل از زبان فارسي علاوه بر براش ها و فونت فارسي، خريد پستي فقط ۲۸۰۰ تومان
I30T

یکی از بهترین پروژه های عملی بچه های برق، الکترونیک، مخابرات و کنترل و خیلی رشته های دیگه، پروژه های الکترونیکی با استفاده از میکرو کنترلرها است.

توی چند قسمت چندین پروژه ساده و جالب رو با میکرو کنترلر درست میکنیم که به درد همه بخوره، هم نمره بگیرین و هم خودتون از اینکه یک مدار ساختین لذت ببرین.

اول از همه بگم که در قسمت اول که الان خواهید خوند، سعی کردم یک کمی مقدمه بگم و طوری توضیح بدم که افرادی هم که علاقه دارن ولی دانش زیادی از الکترونیک ندارن اما از کارهای فنی سر درمیارن بتونن استفاده کنن.

اگه استاد برنامه نویسی میکرو و یا الکترنیک هستید میتونید از این بخش صرف نظر کنید.

مقدمه خوب برای بچه های خوب

میکرو چیه؟

تو فارسی ما استاد خلاصه کردن کلمه های سخت و قلمب سلمبه خارجی هستیم. میکرو در اصل خلاصه شده میکرو کنترلر (Microcontroller) هست. (بعضی وقتها به میکرو پروسسور هم میکرو میگن که یک سری تفاوت عمده داره و به درد این مطلب نمیخوره)

از وقتی الکترونیک اومد زندگی متحول شد و از وقتی IC اومد الکترونیک متحول شد!
از فرمایشات حکیم بزرگوار Lost !!

IC دیگه چیه؟

آی سی یک قطعه الکترونیکی هست که یک مدار خیلی بزرگ رو توی یک فضای خیلی کوچیک فشرده کردن و تنها سیمهای رابطش رو بیرون آوردن. مثلا فرض کنید همین CPU کامپیوتر شما که یک آی سی فسقلی هست حدود 200 میلیون قطعه مختلف توش کار گذاشته شده. حالا تعداد قطعات روی Motherboard خودتون رو بشمرید به زحمت به 1000 قطعه میرسه.

یعنی اگه قرار بود CPU شما رو توی یک بسته کوچیک جاساز نکنند، الان اندازه اون CPU در حدود یک اتاق بزرگ بود.

ما که آخرش نفهمیدیم میکرو چیه؟

میکرو یک IC خیلی جمع و جوره که معمولا چندین هزار قطعه الکترونیکی رو در کنار هم در یک بسته قرار دادن. اینطوری هم در فضایی که یک مدار خیلی بزرگ نیاز داره صرف جویی میشه، هم هزینه ساخت میاد پایین و هم مصرف برق کمتری داره.

مثلا کیبرد شما، ماوس شما، تلوزیون، یخچالهای جدید، ساعتهای دیجیتال، ماشین حسابها، درب بازکنهای تصویری و غیره همه میکرو دارن. کارهایی هم که میکرو میتونه بکنه تقریبا نامحدوده، یعنی از اندازه گیری دما در یخچال، تا دریافت و ارسال مادون امواج قرمز در کنترل تلوزیون، محاسبات پیچیده ریاضی تا کنترل ربات و هوش مصنوعی رو میتونه انجام بده.

معرفی جناب AVR 

شرکتهای مختلفی میکرو کنترلر درست میکنن که بعضی از معروفهاش Intel، Atmel، Microchip و چندین شرکت دیگه هستند.

الان میکروهای ارزون قیمت که در اکثر کارهای صنعتی ایران به کار میره PIC محصول Microchip و AVR محصول Atmel هستند که خیلی هم بازار رو گرفتند و کارایی بسیار خوبی هم دارند. هر کدوم از این میکروها خصوصایت ویژه خودشون رو دارن و خیلی ها هم نسبت به یکی از اینها تعصب خاصی دارن.

ولی ما برای اینکه کار با AVR ها خیلی ساده تره و قطعات بسیار کمی برای راه انداختن یک دستگاه ساده لازمه از اونها استفاده میکنیم.

میکرو های AVR هم از نظر امکانات داخلی حرف نداره، هم زبانهای برنامه نویسی بسیار عالی براشون نوشته شده و هم حافظه های بسیار زیادی برای برنامه پذیری دارن و هم اینکه انواع مختلفی برای هر نوع کاری داره که به سادگی میشه بسته به نیاز یکی از اونها رو انتخاب کرد.

شکل 1-1 نمونه چند میکرو AVR

در شکل 1-1 به ترتیب از راست به چپ این میکروها دیده میشن:

  • میکرو ATTiny12 یکی از میکروهای بسیار کوچک AVR با امکانات بسیار بالا
  • میکرو ATMega32 یکی از پرکاربردترین میکروهای بازار ایران
  • میکرو ATMega128 یکی از قوی ترین میکروهای بازار که مخصوص کارهای صنعتیه

میکروهای AVR خیلی گرون نیستند. برای مثال میکروهای ATMega32 رو با یک جستجو در اینترنت ]1[ و ] 2[ و]3[ قیمت حدود 3000 تومن رو نشون میده. البته باید خرید از بازار ارزون تر باشه. میکروی ATMega16 تقریبا مثل ATMega32 هست و قیمتش 2000 تومنه. اگه جایی برای خرید ارزونتر میشناسید معرفی کنید.

در ضمن شما یک میکرو که میخرید میتونید تا 10 هزار بار توش برنامه بنویسید و پاک کنید. (بله!10000 بار درست دیدید.) تازه اطلاعات شما داخل آی سی در حدود 100 سال بدون تغییر باقی میمونه!

خرید میکروهای ATTiny رو بهتون پیشنهاد نمیکنم، چون برنامه نویسی اونها یک سری فوت و فن خاصی میخواد که برای شروع بهتره سراغشون نرید.

یک نمونه کاربرد خیلی ساده

یک میکرو داریم و یک LED (دیود نور افشان) میکرو رو طبق جدولی که بعدا میبینید، ابتدا پایه هاش رو شناسایی میکنیم. دوتا پایه VCC و GND پایه های تغذیه اون هستند. یک ترانس 5 ولت لازمه که میکرو رو راه بندازه. + رو به VCC وصل میکنیم و GND رو به پایه منفی ترانس وصل میکنیم. LED رو هم طبق شکل، پایه بلندش که مثبت (آند) هست رو به پایه اول از بالا سمت راست میبندیم و پایه کوتاهه رو که منفی (کاتد) باشه به زمین (GND یا همون منفی ترانس) وصل میکنیم.

یعنی یک چیزی به شکل مدار 1-2 درست میکنیم.


شکل 1-2 ) مدار نمونه یک LED چشمک زن

بعد با چهار پنج خط برنامه نویسی (لیست 1-1) این LED رو بصورت چشمک زن در میاریم. یعنی هر نیم ثانیه یکبار خاموش و روشن بشه.

$regfile = "M32def.dat"
config PORTA =
OUTPUT
do
       toggle
PORTA
       waitms
500
loop
end


+ نوشته شده در  یکشنبه هجدهم آذر 1386ساعت 17:17  توسط ابراهیم غنا  | 

مقدمه:

در ابتدا تلفن های همراه دارای ساختار پیچیده ای نبودند . سخت افزار محدود نیاز به نرم افزارهای پیچیده نداشت ، تا اینکه شرکتهای تلفن همراه نسل های دوم و سوم گوشی های خود را عرضه کردند . این گوشی ها دارای امکانات سخت افزاری بیشتری بودند و تقریبا به صورت یک کامپیوتر کوچک طراحی شدند . در این زمان بود که این شرکتها به اهمیت نرم افزار در این گوشی های پی برده و رقابت نرم افزاری در کنار رقابت سخت افزاری شروع شد . مایکروسافت یکی از شرکتهایی بود که قبلا روی سیستم عامل کامپیوتر های جیبی خود کار کرده بود و Windows CE را به همین منظور طراحی کرده بود . این ویندوز قابلیت این را داشت که روی موبایل ها نیز نصب شود . بعد از رسمیت یافتن موبایل های نسل جدید شرکت های

مطرح در این صنعت که به مشکلات بی شمار  

 

آشنايي با Symbian سيستم‌عامل ويژه تجهيزات موبايل:

اشاره :
طراحان و توسعه‌دهندگان سيستم‌هاي‌عامل و نرم‌افزارهاي ويژه تجهيزات موبايل هر روز بيش از پيش، از ظرفيت بالاي اين تجهيزات استفاده مي‌كنند. تجهيزات موبايل و به‌ويژه تلفن‌هاي همراه مزاياي ويژه خود را دارند؛ براي نمونه از كوچك‌ترين كامپيوترهاي رايج، كوچك‌ترند، پيچيدگي كمتري دارند و از آنجا كه يكپارچگي بيشتري در ساختار خود دارند، كمتر دچار ايراد، به‌ويژه ايرادهاي نرم‌افزاري، مي‌شوند. از اين رو شايد تا چند سال ديگر به يك كامپيوتر كامل با قابليت‌هاي خاص تبديل شوند. Symbian سيستم‌عاملي است كه بسياري از شركت‌هاي سازنده گوشي‌هاي تلفن همراه از آن به عنوان پلتفرم استفاده مي‌كنند. از آنجا كه بيشترين گوشي‌هاي موبايلي كه در ايران از آن‌ها استفاده مي‌شود نيز داراي سيستم‌عامل سيمبيان هستند، در اين مقاله مروري بر ويژگي‌هاي آن خواهيم داشت.

سيستم‌عامل سيمبيان و سازنده آن‌ :
سيمبيان سيستم‌عاملي است كه توسط شركت انگليسي Symbian، براي تجهيزات سيار (mobile) طراحي شده است و با سيستم‌عامل‌هاي ديگري مانند Windows Mobile ،Palm OS و لينوكس رقابت مي‌كند. شركت سيمبيان در ژوئن 1998 در انگلستان تأسيس شد. سهامداران اين شركت در آغاز، شركت‌هاي Psion، نوكيا، اريكسون، ماتسوشيتا و موتورولا بودند. در سپتامبر 2003، موتورولا سهام خود را به شركت هاي Psion و نوكيا فروخت. در جولاي 2004 نيز سهام Psion توسط نوكيا، پاناسونيك، زيمنس و سوني‌اريكسون خريداري شد. در نتيجه اين شركت در حال حاضر در مالكيت شركت‌هاي اريكسون، نوكيا، ماتسوشيتا (پاناسونيك)، زيمنس، سوني‌اريكسون و سامسونگ است.
طراحي:
پلتفرم‌هاي مختلفي براساس سيمبيان طراحي شده است كه شامل پلتفرم‌هاي باز مانند UIQ ،Nokia سري شصت، هفتاد و نود، و پلتفرم‌هاي بسته مانند NTT DoCoMo هستند. انعطاف‌پذيري اين سيستم‌عامل به آن امكان مي‌دهد روي انواع گسترده‌اي از تجهيزات موبايل

6

 

 

پياده‌سازي شود. بزرگ‌ترين ويژگي اين سيستم‌عامل، طراحي آن براي تجهيزات كوچك دستي با منابع محدود است كه مي تواند ماه‌ها و سال‌ها روي آن اجرا شود.
به علت محدود بودن منابع حافظه در چنين تجهيزاتي، از روش‌هاي مختلفي براي

استفاده بهينه از آن‌ها استفاده شده است. برنامه‌نويسي سيمبيان، رويدادگرا (event-based) است و CPU زماني كه برنامه‌هاي كاربردي مستقيماً با يك رويداد ارتباطي نداشته باشند، خاموش مي‌شود. به اين نوع برنامه‌نويسي، active objects گفته مي‌شود. چنانچه از اين روش‌ها به خوبي استفاده شود، مدت كاركرد باتري نيز افزايش پيدا مي كند. به همين علت براي دستيابي به اين ويژگي‌ها از زبان C++ براي برنامه‌نويسي و توسعه اين سيستم‌عامل استفاده شده است؛ هر چند بسياري از تجهيزات با پلتفرم سيمبيان مي‌توانند به‌وسيله زبان‌هاي ديگري چون PL ،Python، ويژوال بيسيك،Simkin و Perl نيز برنامه‌نويسي شوند.

ساختار سيمبيان :
سيمبيان سيستم‌عاملي با ساختار32 بيتي است كه با امكان مديريت همزمان چند برنامه (multi-tasking) براي تجهيزات موبايل طراحي شده است. در ادامه به برخي از ويژگي‌هاي اصلي اين سيستم‌عامل اشاره مي شود.
l‌‌
معماري انعطاف‌پذير مبتني‌بر مدل كلاينت- سرور و نوعي از روش برنامه‌نويسي كه از نرم‌افزارهاي هر چند فشرده، ولي قدرتمند پشتيباني مي‌كند.
l‌
دسترسي بلا‌درنگ به داده‌هاي كاربر با استفاده از هسته قدرتمند چند وظيفه‌اي در پايين‌ترين سطح نرم‌افزار و نيز يك چارچوب واسط كاربر بسيار ساده در بالاترين سطح. طراحي پايدار نرم‌افزار با استفاده از مدل برنامه‌نويسي اشياي مبتني بر كامپوننت، سيمبيان را به نرم‌افزاري جامع و خاص در طراحي الگوها و چارچوب‌هاي مختلف تبديل كرده است.
سازگاري با تجهيزات و فناوري‌هاي مختلف:
در پايين‌ترين سطح اين سيستم‌عامل، كامپوننت‌هاي اصلي قرار دارند كه شامل هسته (kernel) و كتابخانه كاربر است كه به برنامه‌هاي كاربردي سمت كاربر امكان مي‌دهد از هسته، درخواست‌هاي مختلفي بكنند.
سيمبيان داراي ساختاري موسوم به microkernel است. به‌گونه‌اي كه طراحان، كمترين نيازمندي‌هاي سيستم را در آن گنجانده‌اند تا كارايي بالايي داشته باشد.

7

 

 

در سطح دوم اين سيستم‌عامل، مجموعه‌اي از كتابخانه‌ها قرار دارند كه كارهاي مختلفي چون تغيير شكل و اندازه فونت‌ها، كار با بانك اطلاعاتي و فايل‌ها را به عهده دارند.
يك زيرسيستم بزرگ نيز براي كارهاي ارتباطي و شبكه‌اي وجود دارد كه شامل سه قسمت اصلي موسوم به ETel ،ESOCK و C32 است.
با استفاده از APIهاي ETel، برنامه‌هاي كاربردي مي‌توانند گستره وسيعي از گزينه‌ها را بدون‌توجه به ساختار خود تجهيزات و تجهيزات سرويس‌دهنده در اختيار كاربر نهايي قرار دهند. اين انعطاف‌پذيري بدين معني است كه توسعه‌دهندگان

برنامه‌هاي كاربردي بدون توجه به نوع تجهيزات، سرويس‌ها و... مي‌توانند نرم‌افزارهاي خود را توسعه دهند. همچنين ESOCK يك Socket Server و واسط كاربر ميان كاربران و پروتكل‌هاي سمت سرور است.
c32
نيز كلاينت‌ها را از طريق يك واسط سريال RS232 به پورت سريال پياده‌سازي شده در كتابخانه‌هاي فريم‌ورك موسوم به comm server modules متصل مي كند.
همچنين براي انتقال اطلاعات در برد كوتاه از امكانات ديگري مانند بلوتوث، پورت USB و IrDA استفاده شده است. تعدادي موتور برنامه كاربردي (application engine) نيز براي برنامه‌هاي كاربردي معمول مانند تقويم، ذخيره آدرس‌ها و فهرست وظايف طراحي شده است.

امنيت‌ :
سيمبيان نيز از حمله ويروس‌هاي مختلف دور نمانده و به علت كاربرد گسترده آن، سوژه ويروس‌نويسان شده است. معمولاً اين ويروس‌ها خود را از طريق بلوتوث منتقل مي‌كنند. ولي اين ويروس‌ها نه با استفاده از ضعف‌هاي امنيتي سيمبيان، بلكه با استفاده از روش‌هايي مانند پرسش از كاربر براي نصب يك نرم‌افزار كه بيشتر با يك هشدار براي لزوم نصب آن همراه است، خود را به سيستم كاربر منتقل مي كنند.
Symbian 9
از مدل پيشرفته‌اي براي مقابله با ا‌ين‌گونه حمله‌ها بهره مي‌برد. در اين روش ادعا شده كه حتي اگر نرم‌افزاري روي سيستم نصب شده باشد، بدون امضاي ديجيتالي، قابليت آسيب‌زدن به سيستم، مانند دسترسي به اطلاعات كاربر، را نخواهد داشت. توسعه‌دهندگان نرم‌افزارهاي ويژه اين سيستم‌عامل مي‌توانند نرم‌افزارهاي خود را به‌وسيله

8

 

 

برنامه Symbian Signed تأييد كنند كه در اين صورت نرم‌افزار به‌عنوان يك برنامه مجازي روي دستگاه نصب مي شود.
شركت سيمبيان چند توصيه امنيتي را نيز به كاربران اين سيستم‌عامل پيشنهاد مي كند: ‌ چنانچه برايتان ممكن است اطلاعات گوشي يا سيستم موبايل خود را به كامپيوتر خود نيز منتقل كنيد تا يك بك‌آپ از آن در اختيار داشته باشيد.‌ اتصال بلوتوث را تنها زماني كه به آن نياز داريد، در حالت visible قرار دهيد. روشن نگاه داشتن بلوتوث به اين معني است كه هركسي در محدوده ده متري شما قابليت تماس با دستگاه شما را دارد.
ر يك گوشي مبتني‌بر سيستم‌عامل سيمبيان هرگاه پيامي از طريق بلوتوث براي شما ارسال ‌شود، پيام?RECEIVE MESSAGE نيز نمايش داده مي‌شود. چنانچه نمي‌دانيد پيغام از سوي چه كسي فرستاده شده است يا انتظار دريافت آن را نداشته‌ايد، هرگز گزينه YES را انتخاب نكنيد. چنانچه با وجود انتخاب گزينه NO پيغام از روي نمايشگر حذف نشد، مكان خود را تغيير دهيد و دستگاه را به مد hidden سوييچ كنيد. ‌

برنامه‌هاي كاربردي را تنها از منابع مطمئن مانند وب سايت شركت سازنده گوشي يا وب‌سايت‌هايي مانندHandgo.com ،AllAboutSymbian.com ،My-Symbian.com و ديگر وب‌‌‌سايت‌هاي مطمئن ارائه‌دهنده برنامه‌هاي كاربردي دانلود كنيد.
زماني كه يك برنامه كاربردي روي گوشي خود نصب مي كنيد، جزئيات آن مانند نام نرم‌افزار و سازنده آن نيز نشان داده مي‌شود. با استفاده از اين اطلاعات مي‌توانيد از نصب برنامه‌هايي كه ماهيت آن‌ها مشخص نيست، خودداري كنيد. همچنين هنگام اتصال به اينترنت يا شبكه‌هاي ديگر، مي‌توان از نرم‌افزارهاي امنيتي ديگري نيز استفاده كرد. براي نمونه شركت سيمانتك، سازنده نرم‌افزارهاي امنيتي، آنتي‌ويروس و فايروال ويژه‌اي براي گوشي‌هاي سري شصت و هشتاد شركت نوكيا طراحي كرده است.

 

9

 

 

توسعه نرم‌افزارهاي مبتني بر سيمبيان‌ :
سيمبيان، يك نرم‌افزار باز ولي نه به معناي اپن‌سورس است؛ يعني سورس كد آن در دسترس عموم نيست. در مقابل، تقريباً همه سورس كد آن، در اختيار شركاي اين شركت و شركت‌هاي سازنده گوشي‌هاي موبايل كه از اين پلتفرم استفاده مي‌كنند قرار دارد. همچنين APIهاي آن عموماً به صورت مستند شده در دسترس است و هر كسي مي‌تواند براي توسعه نرم‌افزارهاي مبتني‌بر سيمبيان از آن‌ها استفاده كند.
پلتفرم‌هاي مختلفي مبتني‌بر سيستم‌عامل سيمبيان وجود دارند كه يك كيت توسعه نرم‌افزار (SDK) در دسترس توسعه‌دهندگان برنامه‌هاي كاربردي قرار مي‌دهند.
شركت‌هاي بزرگ سازنده نرم‌افزار نيز نرم‌افزارهاي مختلفي را براي اين سيستم‌عامل طراحي مي‌كنند كه برخي از آن‌ها پيش از اين در كامپيوترهاي شخصي نيز مورد استفاده قرار مي‌گرفته‌اند.
براي نمونه شركت ادوبي، سازنده نرم‌افزار Adobe Reader، نسخه‌اي از آن را براي پلتفرم سيمبيان توليد كرده است كه به كاربران امكان مي‌دهد از فايل‌هاي PDF در گوشي‌هاي نوكيا 6680 و دستگاه‌هاي Nokia Communicator سري 9500 و نيز 9290.9210 استفاده كنند. اين نرم‌افزار را مي‌توان از طريق اينترنت، به صورت ضميمه ايميل يا از كامپيوتر روي سيستم مبتني‌بر سيمبيان نصب كرد. در شكل 1، اينترفيس اين نرم‌افزار را روي نمايشگر يك گوشي نوكيا 6680 مي بينيد.
همچنين UIQ، پلتفرمي نرم‌افزاري براساس سيستم‌عامل سيمبيان است كه توسط شركت UIQ Technology ساخته شده است. در واقع، UIQ يك لايه واسط كاربر گرافيكي است كه امكان افزودن كامپوننت‌هاي مختلف به بخش اصلي سيستم‌عامل را فراهم مي‌كند. يكي از جالب‌ترين امكانات براي توسعه‌دهندگان و برنامه‌نويسان اين پلتفرم، امكان برنامه‌نويسي بومي با C++ است؛ چرا كه هم خود سيستم‌عامل و هم پلتفرم توسعه آن با اين زبان نوشته شده است و به همين علت بالاترين كارايي را براي برنامه‌هاي كاربردي فراهم مي‌آورد. UIQ3 تازه‌ترين نگارش اين پلتفرم است.

 

10

 

 

 

 

 

آشنايي با سيستم عامل تلفن هاي همراه(موبايل) سيمبيان :
شرکت نرم افزاری Symbian برای اولین بار در ماه ژوئن سال 1998 به صورت کاملا مخفی و خصوصی برای کار بر روی سیستم عاملی برای کار روی موبایل ها تاسیس شد .
مقر اصلی این شرکت در انگلیس تاسیس شد اما هم اکنون دارای حدود 750 کارمند در کشورهای انگلیس ، ژاپن ، سوئد و آمریکاست که درکار تحقیق و برنامه نویسی برای گسترش سیستم عامل و نرم افزارهای آن هستند .
تا اواخر سال 2003 هیجده موبایل از پنج شرکت معروف سونی ، نوکیا ، فوجیتسو ، موتورولا و زیمنس با این سیستم عامل عرضه شد و علی رغم قیمت بالا مورد استقبال قرار گرفت و حدود 26 موبایل هم در برنامه این شرکتها و چند شرکت دیگر با این سیستم عامل در برنامه ساخت قرار گرفت .
هم اینک نیز 48 مورد از این موبایل ها به بازار عرضه شده و یا به زودی عرضه خواهد شد . آمار فروش موبایل های Symbian تا پایان سال 2003 به 6.7 میلیون موبایل رسید و در سال 2004 نیز با رشد بی سابقه فروش مواجه شد به طوری که طبق آمار شرکت در سال 2004 فروش این نوع موبایل ها رشد 201 درصدی داشته است .
به علت فروش بالای موبایل های Symbian هر روزه بر تعداد برنامه نویسان آن افزوده شده و نرم افزارهای فوق العاده ای برای این سیستم عامل طراحی می شود . تا اواخر تابستان سال 2004 تعداد این برنامه ها 3254 مورد گردیده است .
شرکت های به وجود آورنده :
14
شرکت اصلی و چند شرکت فرعی از به وجود آوردندگان این محصول بودند ، بعضی از این شرکتها در زمینه نرم افزار و بعضی از آنها در زمینه سخت افزار به رشد این سیستم عامل و موبایل های آن کمک کرده اند . از اصلی ترین شرکتها می توان به Nokia ، Sony-Erricson ، LG ، Samsung ، Motorola ، Arima ، BenQ ، Fujitsu ، Lenovo ، Sanyo ، Sendo ، Mitsubishi Electronics و Siemense اشاره کرد .
تکنولوژی Symbian :
Symbian
شبیه دیگر سیستم عامل های مدرن و امروزی که برای PC ها وجود دارند ، به وجود آمده است . بنابراین دارای امکانات خوبی مثل

Multitasking ، MultiThreading و همچنین مدیریت حافظه می باشد .

 

 

ويروس هاي گوشي هاي همراه ؟

در يك نگاه كوچك مشخص مي شود كه گوشي هاي همراه تمامي تكنولوژي هاي لازم براي شيوع انواع ويروس ها را در سال 2005 دارا مي باشند. آنها داراي پردازنده هاي مدرن ، تكنولوژي بيسيم بلوتوث هستند و قابليت انتقال داده از درون يك شبكه را دارا مي باشند. اين نقل و انتقال با زبان Java بسيار ساده‌تر شده است.

با كمي تخمين، بيش از نيمي از اين گوشي هاي باهوش داراي سيستم هاي عامل Symbian مي باشند زيرا كه بسياري از رهبران اين تكنولوژي همچون نوكيا ، اريكسون و ديگر شركت هاي بزرگ ، براي كسب محبوبيت خود از اين سيستم عامل استفاده مي كنند.

طبق آمارهاي جهاني، در حال حاضر بيش از 32 درصد از جمعيت جهان داراي يك گوشي موبايل مي باشند يعني چيزي در حدود 5/1 ميليارد نفر و همين امر باعث مي شود كه همه گيري ويروس هاي موبايل امري واقعي به نظر برسد. اما در سال 2005 اوضاع به چه صورت خواهد شد ؟

اولين ويروس موبايل براي سيستم عامل هاي Symbian در ژوئن 2004 ظاهر شد كه ويروسي بي ضرر بود. نسخه بعدي داراي خصيصه هاي قابل توجهي بود ولي باز هم يك ويروس كم خطر بود. هر دو آنها از تكنولوژي بلوتوث براي انتشار خود استفاده مي كردند. بلوتوث، يك تكنولوژي بزرگي است براي ارتباط ابزارهاي كوچكي كه نزديك به هم مي باشند . اما اين بزرگي ها، مضراتي را نيز به همراه خود دارد : اين پروتكل داراي برد كوتاهي مي باشد. اما با همين برد كوتاه بلوتوث به شما اجازه مي دهد موبايل ، PDA و

كامپيوتر كيفي خود را به پرينترها متصل كنيد و همچنين داده هاي خود را در طول يك

شبكه انتقال دهيد.

انتشار ويروس هاي موبايل بسيار جالب مي باشند، زيرا كه مانند ويروس هاي انساني با نزديك شدن افراد به يكديگر منتشر مي گردند! اما اين نزديكي انتشار ويروس را كمي محدود مي كند. اما گونه هاي ديگر آنها باهوش تر شده اند زيرا كه از تكنولوژي GPRS براي انتشار خود استفاده مي كنند و بعد از آن بلافاصله به دفترچه آدرس موبايل دسترسي پيدا كرده و خودش را در صورت امكان بدانها ارسال مي كنند.

13

 

 

اما ويروس هاي موبايل چه هستند و چه قابليت هايي دارند؟ اين موضوع نيز هنوز مقداري قابل شك و ترديد مي باشد. زيرا كه آنها از كارهايي همچون شماره گيري از يك تا نهصد شماره در روز و يا كارهايي از قبيل اضافه كردن خريد هاي بي مورد و بعضا بسيار هنگفت به سبد كالاي شماره كاربر، آنها را مورد تهديد قرار مي دهند.

البته اين موارد نيز در كشورهاي مختلف متفاوت مي باشد . مثلا در كشورهاي آسيايي كه هنوز اينگونه تكنولوژي ها در حال تست مي باشند، حملات ويروس هاي موبايل بسيار كمتر از كشورهاي اروپايي و ايالات متحده مي باشد.

بايد گفت كه در جايي كه تجارت الكترونيكي وجود دارد حتما خطرات اينترنتي و ويروس ها نيز فعاليت مي‌كنند. اگر اين تجارت با تلفن هاي موبايل ، همراه باشد ، براي بسياري از تجار از دست دادن و يا از كار افتادن اين دستگاه كوچك قدرتمند، بسيار خسارت بار مي تواند باشد.

اگرچه در حال حاضر، تهديدات خطرناكي اين صنعت نوپا را تهديد نمي كند ، اما پيشگويي ها حاكي از آن است كه بايد در آينده اي نه چندان دور براي امنيت اين دستگاه كوچك ، چاره اي انديشيد و راهكار ارائه داد. همچنانكه در گذشته در سيستم هاي روميزي اين اتفاق افتاد در موبايل ها نيز همراه با پيشرفت سيستم هاي عامل آنها و نزديك تر شدن تكنولوژي هاي آن به يكديگر ، ويروس ها و كرم هاي موبايل نيز پيشرفت خواهند كرد و بسيار سريع تر از حال حاضر خود را منتشر خواهند كرد.

شايد يكي از دلايلي كه ويروس هاي موبايل فعلي قادر به پخش گسترده خود نيستند اين است كه گونه هاي مختلفي از سيستم هاي عامل ، شبكه ها و تكنولوژي هاي مختلف براي موبايل ها وجود دارد كه مانع از گسترش ويروس ها مي شود يعني درست برخلاف مشكلي كه در حال حاضر كاربران اينترنت با آن مواجهه هستند: شبكه اي يكسان با سيستم هاي مشابه ! چيزي كه شايد در آينده موبايل ها نيز با آن مواجهه شوند !

با وجود آخرين 30 ويروس موبايل براي سيستم عامل Symbian ، روزي فرا خواهد رسيد كه كاربران مشاهده مي كنند كه چگونه اين ويروس ها مي توانند به راحتي و در كمترين زمان ممكن، به كمربند هاي چرمي آنها نفوذ كنند !

 

ويروس هاي گوشي هاي همراه ؟

در يك نگاه كوچك مشخص مي شود كه گوشي هاي همراه تمامي تكنولوژي هاي لازم براي شيوع انواع ويروس ها را در سال 2005 دارا مي باشند. آنها داراي پردازنده هاي مدرن ، تكنولوژي بيسيم بلوتوث هستند و قابليت انتقال داده از درون يك شبكه را دارا مي باشند. اين نقل و انتقال با زبان Java بسيار ساده‌تر شده است.

با كمي تخمين، بيش از نيمي از اين گوشي هاي باهوش داراي سيستم هاي عامل Symbian مي باشند زيرا كه بسياري از رهبران اين تكنولوژي همچون نوكيا ، اريكسون و ديگر شركت هاي بزرگ ، براي كسب محبوبيت خود از اين سيستم عامل استفاده مي كنند.

طبق آمارهاي جهاني، در حال حاضر بيش از 32 درصد از جمعيت جهان داراي يك گوشي موبايل مي باشند يعني چيزي در حدود 5/1 ميليارد نفر و همين امر باعث مي شود كه همه گيري ويروس هاي موبايل امري واقعي به نظر برسد. اما در سال 2005 اوضاع به چه صورت خواهد شد ؟

اولين ويروس موبايل براي سيستم عامل هاي Symbian در ژوئن 2004 ظاهر شد كه ويروسي بي ضرر بود. نسخه بعدي داراي خصيصه هاي قابل توجهي بود ولي باز هم يك ويروس كم خطر بود. هر دو آنها از تكنولوژي بلوتوث براي انتشار خود استفاده مي كردند. بلوتوث، يك تكنولوژي بزرگي است براي ارتباط ابزارهاي كوچكي كه نزديك به هم مي باشند . اما اين بزرگي ها، مضراتي را نيز به همراه خود دارد : اين پروتكل داراي برد كوتاهي مي باشد. اما با همين برد كوتاه بلوتوث به شما اجازه مي دهد موبايل ، PDA و

كامپيوتر كيفي خود را به پرينترها متصل كنيد و همچنين داده هاي خود را در طول يك

شبكه انتقال دهيد.

انتشار ويروس هاي موبايل بسيار جالب مي باشند، زيرا كه مانند ويروس هاي انساني با نزديك شدن افراد به يكديگر منتشر مي گردند! اما اين نزديكي انتشار ويروس را كمي محدود مي كند. اما گونه هاي ديگر آنها باهوش تر شده اند زيرا كه از تكنولوژي GPRS براي انتشار خود استفاده مي كنند و بعد از آن بلافاصله به دفترچه آدرس موبايل دسترسي پيدا كرده و خودش را در صورت امكان بدانها ارسال مي كنند.

13

 

 

اما ويروس هاي موبايل چه هستند و چه قابليت هايي دارند؟ اين موضوع نيز هنوز مقداري قابل شك و ترديد مي باشد. زيرا كه آنها از كارهايي همچون شماره گيري از يك تا نهصد شماره در روز و يا كارهايي از قبيل اضافه كردن خريد هاي بي مورد و بعضا بسيار هنگفت به سبد كالاي شماره كاربر، آنها را مورد تهديد قرار مي دهند.

البته اين موارد نيز در كشورهاي مختلف متفاوت مي باشد . مثلا در كشورهاي آسيايي كه هنوز اينگونه تكنولوژي ها در حال تست مي باشند، حملات ويروس هاي موبايل بسيار كمتر از كشورهاي اروپايي و ايالات متحده مي باشد.

بايد گفت كه در جايي كه تجارت الكترونيكي وجود دارد حتما خطرات اينترنتي و ويروس ها نيز فعاليت مي‌كنند. اگر اين تجارت با تلفن هاي موبايل ، همراه باشد ، براي بسياري از تجار از دست دادن و يا از كار افتادن اين دستگاه كوچك قدرتمند، بسيار خسارت بار مي تواند باشد.

اگرچه در حال حاضر، تهديدات خطرناكي اين صنعت نوپا را تهديد نمي كند ، اما پيشگويي ها حاكي از آن است كه بايد در آينده اي نه چندان دور براي امنيت اين دستگاه كوچك ، چاره اي انديشيد و راهكار ارائه داد. همچنانكه در گذشته در سيستم هاي روميزي اين اتفاق افتاد در موبايل ها نيز همراه با پيشرفت سيستم هاي عامل آنها و نزديك تر شدن تكنولوژي هاي آن به يكديگر ، ويروس ها و كرم هاي موبايل نيز پيشرفت خواهند كرد و بسيار سريع تر از حال حاضر خود را منتشر خواهند كرد.

شايد يكي از دلايلي كه ويروس هاي موبايل فعلي قادر به پخش گسترده خود نيستند اين است كه گونه هاي مختلفي از سيستم هاي عامل ، شبكه ها و تكنولوژي هاي مختلف براي موبايل ها وجود دارد كه مانع از گسترش ويروس ها مي شود يعني درست برخلاف مشكلي كه در حال حاضر كاربران اينترنت با آن مواجهه هستند: شبكه اي يكسان با سيستم هاي مشابه ! چيزي كه شايد در آينده موبايل ها نيز با آن مواجهه شوند !

با وجود آخرين 30 ويروس موبايل براي سيستم عامل Symbian ، روزي فرا خواهد رسيد كه كاربران مشاهده مي كنند كه چگونه اين ويروس ها مي توانند به راحتي و در كمترين زمان ممكن، به كمربند هاي چرمي آنها نفوذ كنند !


11

 

 

در طراحی اولیه مبنای کار را بر روی این موضوع بنا نهاده اند که این سیستم عامل می بایست روی امکانات سخت افزاری بسیار کم ( مثل 4 مگابایت رم ) کارایی فوق العاده ای داشته باشد . به همین دلیل این سیستم عامل می تواند روی موبایل های امروزی فوق العاده سریع کار کرده و حداقل مشکل را داشته باشد . مبنای کار این سیستم عامل بر اساس event ها بنا نهاده شده است ( شبیه دیگر سیستم عامل های امروزی مثل ویندوز ) و سی پی یو طوری مورد استفاده قرار می گیرد که کمترین میزان بار روی موبایل قرار گیرد . هم اکنون با اینکه نسخه هشتم Symbian عرضه شده است اما نسخه 7 این سیستم عامل روی موبایل ها قرار می گیرد و تا به حال نسخه های مختلفی از آن بدون اینکه به صورت کامل استفاده شوند به فراموشی سپرده شده اند .
جالبترین مورد برای این سیستم عامل به وجود آمدن اولین کرم و ویروس موبایل روی این سیستم عامل در سال 2004 بود . این کرم که Cabir نام دارد می تواند با استفاده از تکنولوژی Bluetooth خود را به موبایل های دیگر منتقل کند .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Windows C

+ نوشته شده در  یکشنبه یازدهم آذر 1386ساعت 16:17  توسط ابراهیم غنا  | 

اصطلاحات رايج درمحاورات تركمني




همه ما درگفتگوهاي روزمره خود، عبارتهاي مصطلحي نظير ((مبارك باشد))، ((خسته نباشيد ))،((دستتان دردنكند))و… رادرحالات وموقعيتهاي گوناگون براي ابراز احساسات دروني مان نسبت به اطرافيان خودوگاه جهت آغاز ارتباط كلامي بكار مي بريم ،به طور مثال درزبان تركمني ،چنين ضرب المثلي وجود داردباي بير تازه دون گيسه ،((قوتلي بولسين !))ديير لر ،غريب تازه دون گيسه ،((نيردن آلدينگ ؟))دييرلر.

ترجمه :
اگر ثروتمندلباسي نوبپوشد،مي گويند: ((مبارك باشد!))اما اگر فقير لباس نوبپوشد،مي گويند: ((ازكجاگرفته اي؟))برخي از عبارتهاي مصطلح ،جوابي درخور دارندكه همواره در پاسخ گفته مي شود.مثلا":درجواب ((خسته نباشيد!))مي گويند: ((سلامت باشيد)).اينگونه عبارات مصطلح درتمامي زبانها شايع مي باشند واشخاص دربرقراري روابط اجتماعي ازآنها سودمي جويند ؛چرا كه اين عبارات ،عمل نخستين ديدار ونيز صميميت بامخاطب راتسهيل مي نمايد.زبان تركمني ،از حيث داشتن عبارات مصطلح بسيارغني وظريف است .درزبان تركمني عبارات فراواني درحالات وموقعيتهاي گوناگون (چون :كار،تجارت ،تولدفرزند،مرگ ،عروسي،اظهار تشكر،شكار ،زراعت و…)مورداستفاده قرار مي گيردكه درزير،به صورت فشرده به معرفي وتوضيح آنهاخواهيم پرداخت .گفتيم كه عبارات مصطلح درزبان تركمني غالبا"جوابي مناسب دارند ؛بر اين اساس آنها رابه دو گروه عمده مي توان تقسيم نمود:الف عبارات داراي جوابهاي ثابت،بعبارات داراي جوابهاي عمومي .
الف : عبارات داراي جوابهاي ثابت
اين گونه عبارات غالبا"باجوابهاي مشخص ،ثابت وشناخته شده أي پاسخ داده مي شوندواهم آنها درذيل آورده شده وموقعيت كاربردي هر يك ازعبارات ونيز ترجمه تحت الفظي هر يك از آنها قيد گرديده است :

به هنگام كار:
/_آرمانگ !(خسته نباشيد!)
ج_باربول .(سلامت باشيد.)

به هنگام دادوستد:
/_سودا گشاد!
ج_دولت زياد.

به هنگام بيان تشكر وامتنان :
/_تانگري يا لقاسين !(خداوندازگناهت درگذرد! )
ج_بيله يا لقاسين .(ازگناه هر دويمان درگذرد.)

به هنگام برداشت محصول (گندم وجوو… ):
/_خرمنينگابركت!(بركت برخرمنت!)
ج_عمرينگه بركت.(بركت بر عمرت).

به هنگام كاشت وكار:
/_تخمينگ مونگلسين!(بذرت هزارشود!)
ج_دشمنينگ اينگلسين.(دشمنت بنالد.)

به هنگام آغاز كار(ازقبيل قاليبافي ،ساخت خانه و…):
/_ايشينگ ايلريك !(كارت به پيش !)
ج_ياشينگ اوزين.(عمرت دراز.)

به هنگام ورودبه جلسه شورومشورت:
/_مصلحت بيريكسين!(مصلحت يكي{موردتوافق}باشد!)
ج_دشمنينگ ايريكسين .(دشمنت درمانده باشد.)

به وقت بازگشت از شكار:
/_آوقانلي !(شكارخونين باشد!)
الف_اگر طرف شكاري نزده باشد،مي گويد:
آوجانلي !(شكار جان دارد!)
ب_اگر موفق به شكارشده باشد،مي گويد:
ياشينگ اوزين !(عمرت دراز!)

به هنگام ديداردير هنگام درشب:
/_گيچ ياغشي !(دير بخير!)
ج_گلن ياغشي!(مهمان بخير!)

به هنگام بدرقه مسافر:
/_يولونگ آچيق !( راهت باز!)
ج_دشمنينگ باسيق !(دشمنت منكوب!)


ب:عبارات داراي جوابهاي عمومي
اين عبارات معمولا"جواب ثابت ومشخصي ندارندومعمولا"باپاسخهاي كل شمول وعمومي ازقبيل ((ساغ بول!))(سلامت باشي!)،((تانگري يالقاسين!))(خداونداز گناهت درگذرد!)و…جواب داده مي شوند:

به هنگام تبريك خانه جديد گفته مي شود:
_يورت آلادينگ !(جاي ومسكن بگيري!)

به هنگام فوت فرزندگفته مي شود:
_آخرت بالانگ بولسين!(كودك آخرتت باشد!)

به هنگام تبريك تولد فرزندگفته مي شود:
الف_اگر پسر باشد: ((قول توتدونگمي؟قوتلي بولسون!))(آياغلامي گرفته أي ؟ميارك باشد!)
ب_اگردختر باشد: ((باييدينگمي؟بختي بولسون!))(آيامكنت يافته أي؟خوشبخت باشد!)

به وقت زاييدن حيوانات خانگي (همانندگاوو…)گفته مي شود:
_هووري كوپ بولسون !(همراهش بسيارباشد!)

به هنگام عيادت از بيماروياكسي كه دررنج وسختي افتاده است،گفته مي شود:
_قورقانينگ قوت بولسون !(ترست به بخت مبدل شود!)

هنگام تحمل رنج وسختي ويابيماري :
_آخرت عذابينگ بولسون!(عذاب آخرتت باشد!)

به هنگام عرض تسليت گفته مي شود:
_ايزي ياراسين !(سربازماندگانش به سلامت!)
_ايمانلي بولسون!(باايمان باشد!)و…

به هنگام عرض تبريك گفته مي شود:
_قوتلي بولسون !(مبارك باشد!)

به هنگام عرض شادباش گفته مي شود:
_گوزونگ آيدينگ!(چشمت روشن) .

به هنگام ضرروزيان مالي گفته مي شود:
_خيرلي چيقداجي بولسون !(آنچه ازدست رفته ،خير داشته باشد!)

درمباركباداسب جديد گفته مي شود:
_قازيغينداقارريسين!(

درمباركباد عروسي جديدگفته مي شود:
_جيلاوينگداقارريسين!(پابه پاي هم پير شويد.)

مهمان پس از صرف طعام غالبا"مي گويد:
_قازانانينگ ياشي اوزين !(عمر ميزبان طولاني باد.)

_ساچاغينگابركت !(بركت به سفره ات)

مهمان هنگام ترك خانه مي گويد:
_اويونگ آبادان !(خانه ات آباد.)

براي بيان تشكر از شركت كنندگان درمراسم عمومي(عروسي ،عزاو…) گفته مي شود:
_سيلاغينگ تويونگداقايتسين!(احترامت درعروسي جبران شود.)

هنگام جدايي دونفر از يكديگر (كه به صورت اتفاقي همديگرراملاقات كرده اند)گفته مي شود:
_تويداساتاشايلي !(درعروسي يكديگرراببينيم .)

درآغاز هر امر خيري (از قبيل عروسي و…)گفته مي شود:
_اونگونا باشلاسين!(به فرخندگي شروع شود.)
_اونگ بولسون !(خبر باشد.)

براي بيان تبريك تولد فرزند،غالبا"مي گويند:
_ياشي اوزين بولسون !{يا}ياشي اوزاق بولسون !(عمرش دراز باشد.)
_صالجي سي بولسون .(ازصالحان باشد.)

به هنگام بدرقه زايران :
_يول بولسون!(اوغوربخير !)

به هنگام عيادت از بيمار :
_سونگي خير بولسون !(عاقبت بخير!)

درهنگام جدايي ،بدرقه و…
_ساغليقدا گوروشيلي !(ديدار به سلامت! )

فقط به هنگام بدرقه :
_ساغ آمان بار!(به سلامت!)

فقط به هنگام استقبال:
ساغ آمان گليا رمينگ ؟(به سلامتي مي آيي؟)كه غالبا"چنين جواب داده مي شود:
_قورغون گليا ريس !(به خوشي وسلامتي مي آييم.)

به هنگام مراجعت ازمسافرت به خانه و…
_ساغ آمان اوتير ميسينگيز؟(سلامت هستيد؟)كه غالبا"چنين جواب داده مي شود:
_قورغون اوتيريس !(الحمدلله !سلامت هستيم !)

دربيان مباركبادلباس نو:
_اگنينگده ييرتيلسين !(برازنده تنت باشد!)

دربيان مباركبادكفش نو:
_آياغينگدا توزسون !(برازنده پايت باشد!)

مباركبادهرچيز نو:
_خيري بولسون!(بخير باشد!)

درمراسم((صدقه))واطعام جهت اموات:
_آلنينابارسين!(ثوابش به اوواصل شود.)

درزمان پايان يافتن بافت قالي وقاليچه و…وبريدن آن:
الف_اگربراي فروش باشد:
_بازاري بولسون!(بازار خوبي داشته باشد!)
ب_اگربراي مصرف خود باشد:
_ياغشينگا(=تويا)ياراسين .(جهت امر خير {يا:عروسي}به كاررود.)

درجواب عبارات مصطلحي ازاين قبيل ،معمولا"متناسب بامعنا ومضمون آن ،يكي ازپاسخهاي زير داده مي شود:
_ساغ بول!(سلامت باشي!)
_تانگري يالقاسين !(خداوند ازگناهت درگذرد!)
هر دوموردفوق به منظورتشكر وسپاسگزاري است.
_آمين!
_آيدانينگ بولسون !(دعايت قبول باشد!)
هردوموردفوق به منظورطلب قبولي دعاي خير است.

_آلنينگا ياغشي !(برازنده وجود شماست!)
_سيزه _ده خداي يتيرسين !(خداوندنصيب شما نيز بكند.)
هر دوموردبراي درخواست وآرزوي امري مشابه (براي طرف مقابل)است.
ذكر تمامي عبارات مصطلح باتمامي مواردكاربردآنها امري بسياردشواراست؛زيرا درزبان ظريف تركمني حتي براي بسياري از جزئي نيز عبارات مصطلح ويژه أي استفاده مي شود.
به عنوان نمونه ،اگر كسي به عيادت بيماري برود وصحبت ازطبيب بيمار به ميان آيد،باگفتن عبارت ((ادني ام بولسون ))(آنچه مي كندشفابخش باشد)ويا((الي ينگيل بولسون ))(دستش سبك باشد)دعاي خيري مي نمايند.ريزه كاريها يي ازاين دست،محتاج تحقيق وتتبعي بيشتر وعميق تر درفرهنگ غني وپوياي تركمني مي باشد
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و سوم آبان 1386ساعت 10:34  توسط ابراهیم غنا  | 

فرهنگ تركمن

 

قبل از آن در مورد فرهنگ تركمن صحبت كنيم بهتر است به طور مختصر با مفهوم فرهنگ و انواع آن آشنا شويم . فرهنگ را تركيبي از رفتار كسب شده اي مي دانند كه به وسيله اعضاي معيني از نسلي به نسل ديگر منتقل مي شود و ميان افراد مشترك است .
فرهنگ سه نوع است :
1- فرهنگ عام ، كه ميتوان آن را نشانه ميراث اجتماعي بشر دانست و از ويژگيهايي كه جامعه انساني را از جوامع ديگر متمايز مي سازد ، اجتماعي زيستن آن است .
2- فرهنگ خاص ، كه مي توان آن را ميراث اجتماعي جامعه مشخص دانست و مربوط به محدوده جغرافيايي معيني است مثل فرهنگ ايراني يا فرهنگ اسلامي .
3- خرده فرهنگ ، فرهنگهاي قومي و قبيله اي و گروههاي زباني يا اقليتهاي مذهبي و نيز فرهنگهاي ويژه را خرده فرهنگ مي گويند .
حال پس از توضيحي مختصر در باب مفهوم فرهنگ ، نگاهي گذرا به فرهنگ تركمن خواهيم داشت .
فرهنگ تركمن نيز براي خود داراي ارزشها و هنجارها و سنتها و آداب و رسوم و عقايدي است كه متمايز كننده قوم تركمن از ديگر اقوام است . مشخصه فرهنگ تركمن ، در ديگر اقوام كمتر مشاهده مي شود و كمتر دچار تغيير وتحول است ، مراسم عروسي تركمنها پر از رمز و راز است و جذابيتهاي زيادي دارد و سه يا چهار روز به طول مي كشد . لباس مردان و زنان داراي نقشها و نمادهايي زيبا است و مردان كلاهي را كه از پوست بره درست ميشود مي پوشند و زنان نيز وسايل زينتي را بر روي لباسهايشان مي دوزند و مي پوشند .
تركمنان با دست تواناي خود آثار و هنرهاي زيباي زيادي بوجود آورده اند كه در طي ساليان دراز بقاي خود را حفظ كرده است و از آن جمله به نمد و قالي وقاليچه ها مي توان اشاره كرد ، كه در خانه هاي تركمنان فراوان يافت ميشود . تركمنان مردماني خوش برخورد و خوش رو هستند و از مهمان به گرمي استقبال مي كنند و سفره رنگين آماده مي كنند . از بزرگترين اعياد تركمنها ، عيد مذهبي قربان است كه در آن گوسفندي را قرباني مي كنند و به ديد و بازديد عيد مي روند . در ماه رمضان نيز پس از يك ماه راز و نياز با خداوند و روزه گرفتن ، جشن عيد سعيد فطر را بسيار با شكوه برگزار مي كنند .
درميان تركمنان وقتي مردان به سن 63سالگي مي رسند جشن بر پا مي كنند كه آن را ? آق آش? مي گويند .در ماه محرم و مخصوصاً روزهاي تاسوعا و عاشورا ، تركمنان روزه مي گيرند و نان روغني درست مي كنند و به عنوان صدقه و نذري در ميان مردم پخش مي كنند ، آري اينها گوشه هايي از فرهنگ غني قوم و ملتي است كه طي ساليان دراز فرهنگ و آداب و رسوم خود را حفظ كرده است . بايد بدانيم كه فرهنگ ، ذاتي نيست و بايد به نسل جديد آموخته شود تا با تلاش و كوشش در حفظ و انتقال آن به نسل آينده كوشا باشند.
چون ممالك عظيم جزء در سايه فرهنگ و دانش بزرگ نشده اند و تشكيلات گيتي جزء بر پايه هاي فرهنگ استوار نگشته است و ضامن بقاي يك ملت غير از فرهنگ نيست .
ما نيز همگام با پيشرفتهاي روز افزون در دنيا و مسئله جهاني شدن بايد تلاشمان را براي گسترش فرهنگ و ارزشها و آداب و رسوم خود در عصر نو آوري و اختراعات و عصري كه فرهنگها به راحتي دچار تغيير و تحول مي شوند به كار ببريم تا فرهنگي پويا داشته و به آن افتخار نماييم .


+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و سوم آبان 1386ساعت 10:30  توسط ابراهیم غنا  | 

قوشقی و همده حکایتلر

 

چوپان چیقسه چوپان تافیلار، تامدیر قزسه پتیر یافیلار.

 

حان قیزی ، هاسه توتسه الی قابارار.

 

آدام دویماز برسنگ مونگدان آشی  ساچاقینگدا بوقدای نانینگ بولماسا

عاقیل پایخات گرگ آدم كارلیگا       سیلاغ حورمات گرگ آغزی بیرلیگا

لقمان بولوب سرق اوخالینی سوراسانگ  درد ینگله مز درمان سوزونگ بولماسا

آقا دیر عایبی یوق قریب بولونینگ           بتر بارلی بولوب قریب  اله نینگ

دویورماز  دیلانینگ موخوت آلنینگ        ارسقال اوجوقیندا پایینگ بولماسا

 

آدیخشی، دنیا گلن زاد یاخشی، قدر بیلمز قارداشدان قدر بیلان یاد یخشی.

 

دنیا دورار عمر قالمز                   اجل گلسه چاره بولماز

 

نه ایش بارین آدم بیلمز               بارچه ایش حقن کاریدیر

 

یخشی لیقه یخشی لیق هر کشی نینگ ایشی دور

 

یامانلیقه یاخشی لیق ارکگ کشی نینگ ایشی دور

 

عذاب چیکمان ، راحت لیق گوریب بولماز.

 

خدای دن یاشیرمادنگی بنده دن یاشیرمه.

 

نامردین پل ین نن  كچنییدن قوی سنی سیل اكیدسین

 

كوپ یاشان بیلمز؛ كوپ گورن بیلر

.

تلکی نینگ بازرده نه ایشی.

 

آز یاشا آزاد یاشا

 

بول بول اوزونگ بول، خان قا نوكور تاپیلار

.

چوربانینگ یوزی یاخشی، پلوینگ دویبی.

 

حلوا حلوا دییانینگ بیلان آغزینگ سویجیمز.

 

تاوشانینگ قاچسینی گوروب اتیندان تامانی اوزدیم

 

قاوینینگ قوی سینی شاغال اییر

 

بیر باشی بار مونگ ایشی

 

چلفغنی آیرجق بولیب کور ادمک.

 

توتیندی دن اوغلان بولماز، توله دن تازی.

 

سایه دوشن یره اکین بیتمز.

 

مونگ ییل مایا كزیانچانگ، بوتین بیر یل ار كزگین

.

غریبی اورسنگ اور ، ولی کویناگنی یرتمه.

 

اوچمگلینی ینچ تا یالانقاچ قورقسون

 

یخشی سوز ییلانی هیندان چیقارر

 

منلکچا یر برسن یر ایه سن یردان چیقارار

 

دولی تفنگدان بر آدم قورقار، بوشیندان ایکی آدم.

 

قویما قورساق بولماسا دورتما قورساق نیله سین

 

چاغه آغلامسه انه سی هیچ دویمز

 

قیز اولولسو هنگ باشلار اوغل اولولسو جنگ باشلار

 

دیشنگ آغریسه چک قوتول، قونگشینگ مازا برماسه گوچ قوتول.

 

پول بولدی کول بولدی

 

ساغلیغنگ قدرینی بیل، خسته بولماسندن بورون.

 

ساق ساقلش سول بگنچ

 

روزگار ، سن بیلن دولانشماسه سن روزگار بیلن دولانش.

 

قرداش سیزه قوات یوق دور          اوغل سیزه دولت یوق دور

 

عیالسیزه عشرت یوق دور             خوش گونی حسرته منگزار.

 

قوش اوچشیندان بللی، احمق سوز آچشیندان.

 

 

اشگدا سكل بولماز آیالدا آغیل

 

 

آتا کسبی اوغلا حلال

 

مال چوپان سیز بولماز ایل کدخدا سیز

 

حرام زاده  آرا بوزار ، حلال زاده آرا دوزار.

 

کلوب ترکمنهای مقیم تهران

+ نوشته شده در  پنجشنبه دهم آبان 1386ساعت 9:52  توسط ابراهیم غنا  | 

ممنوعیت اسم دایان در ترکمن صحرا!

 

سازمان ثبت احوال کشور، متولی ارائه شناسنامه در ایران می باشد. این سازمان، اکنون یکی از مهمترین مظاهر مقابله با ملیتهای ایرانی است. در جمهوری اسلامی، نامگذاری فرزندان به اسمی غیر از زبان فارسی یا اسلامی ممنوع است. به همین دلیل ملیتهای گوناگون در ایران مجبورند نامی غیر از نام دلخواه خود را روی فرزندانشان بگذارند. آنها مجبورند اسمی را که متعلق به فرهنگشان نیست بر رویفرزندانشان بگذارند.

 بسیاری از مردم ترکمن همیشه در این زمینه مشکلات متعددی داشته اند و همیشه نارضایتی شدید خود را از این قانون ابراز کرده اند. یک ترکمن حق ندارد برای فرزند خود نام ترکمنی بگذارد و مجبور است برای فرزندش اسمهایی غیرمأنوس با فرهنگش انتخاب کند. وقتی که پدر ترکمن برای گرفتن شناسنامه به ثبت احوال می رود، با نام انتخابی وی مخالفت می شود و در جلوی او دفترچه ای حاوی اسمهای مجاز قرار داده می شود. خشایار، کوروش، کامبیز، ارشک، عینعلی، هومن و ... اسمهایی هستند که حتی تلفظ آن هم برای ترکمنها سخت است. ولی پدر مجبور است از بین اینگونه نامها، اسمی برای فرزندش انتخاب کند.

ترکمنها، برای احترام به اجداد پدری یا مادری خود، فرزندان پسر یا دخترشان را به نام اجداد درگذشته خود صدا می کنند که هم نوعی احترام به گذشتگان است و هم باعث از میان نرفتن اسامی قدیمی و ملی شان می شود. اکثر نسلهای گذشته ترکمنها و افراد بالای 30 سال، اسمهای کاملا ترکمنی دارند و به همین خاطرثبت احوال این نامها ممنوع کرده است.

حق برخورداری از نامهای دلخواه و منطبق با فرهنگ ملی، حق طبیعی هر ملتی است ولی جموهری اسلامی این حق مسلم را از ملت ترکمن گرفته است. بسیاری از ترکمنها اکنون دو اسمه هستند؛ اسم اول همان اسمی است که والدین، دوستان و آشنایانشان آنها را به این اسم صدا می کنند. و اسم دیگر، اسمی است که ثبت احوال بر آنها نهاده است!

آتا، دورسون، گوزل، تایماز، مقصد، سایاد، اجه، آیدین، انه، آنا، جرن، دوردی، بیکه، گلدی، اراز، بایرام، بایری، ارکین، عایشه و بسیاری از اسمهای دیگر، جزء اسمهای ممنوعه هستند. اگر کسی بخواهد برای دختر یا پسرش با اسمهای مرتبط با زبان ترکمنی یا مذهب اهل سنت شناسنامه بگیرد، ثبت احول شناسنامه صادر نمی کند.

به تازگی، ادارات ثبت احوال ترکمن صحرا دایره ممنوعیت ها را گسترش داده اند و برای برخی از ترکمنهایی که خواهان نامگذاری فرزندشان به اسم "دایان" هستند نیز شناسنامه صادر نکرده اند و به آنها گفته اند؛اسمهای فارسی انتخاب کنند تا بتوانند شناسنامه بگیرند.

دایان از اسمهای زیبای ترکی است و بسیاری از ترکمنها برای فرزندان پسر خود، این نام را انتخاب می کنند ولی متأسفانه اکنون باید شاهد محو این نام در ترکمن صحرا باشیم. مبارزه با فرهنگ و زبان ترکمنها و سایر ملتها به رویه همیشگی جمهوری اسلامی تبدیل شده است.

وظیفه تمامی دست اندرکاران ترکمن و دیگر ملل است که در برابر این توطئه مقاومت کنند و نگذارند تاریخ، فرهنگ، زبان و تمدن چندین هزارساله شان بدست حکومت 28 ساله آخوندی از بین برود. نگذارند اسمهای زیبای ترکمنی جای خود را به اسمهای وارداتی فارسی بدهد که هیچ ارتباطی با فرهنگ ملی و هویت ترکی مان ندارد.

 

         سازمان آزادیبخش ترکمن صحرا – تورکمن صحرا آزادلیق قوراماسی

                                             TURKMENSAHRA AZADLYK GURAMASY

                                  TURKMENSAHRA LIBERATION ORGANIZATION

                           

+ نوشته شده در  چهارشنبه نهم آبان 1386ساعت 10:8  توسط ابراهیم غنا  | 

+ نوشته شده در  چهارشنبه نهم آبان 1386ساعت 10:6  توسط ابراهیم غنا  | 

از رزم ورنج زن ترکمن

 

زمانی که رضا خان میرپنچ به قوه قهر بر ترکمن صحرا مسلط گشت، اقدام به پیاده کردن پروژه معروف "ملت واحد ـ دولت واحد" در
ترکمن صحرا را نیز نمود. رضا شاه تمام قدرت نظامی، توان اداری و ترفندهای سیاسی و اجتماعی اش را بکار گرفت تاهویت ترکمن ها را محو نماید. این استراتژی برنامه بسیار کاملی بود که از فرهنگ زدایی تا ازبین بردن زبان ترکمنی و اضمحلال اقتصادی را در بر می گرفت. یکی از احکام این پروژه مجبور ساختن ترکمن ها در به دور انداختن لباس های ملی و فولکولوریک شان بود. سیستم رضا شاهی در مورد مردان ترکمن موفق شد آن ها را به اصطلاح متجدد نماید(البته اگر معیار تجدد لباس پوشیدن باشد). مردان ترکمن نتوانستند از بقای پوشش ملی خود در مقابل یورش زور گویانه رضا شاه دفاع کنند. اگر ایستاده بودند، امروز ترکمن های ایران نیز مثل هندی ها و افغان ها با لباس ملی خود دستکم در اعیاد، جشن ها و مراسم های رسمی ونیمه رسمی ظاهر می شدند. متأسفانه مردان ترکمن در مورد مشخص فرهنگ زدایی رضاشاهی تسلیم شدند. اما دفاع از پوشش و لباس ملی عملا به عهده زنان ترکمن قرار گرفت. زنان ترکمن علیرغم تمام ترفند و فشارها با تحمل رنج های بیشمار و به قیمت محرومیت های بسیاراز موجودیت یکی از عناصر ملی ترکمن به طور پیروزمندانه دفاع کردند. از همین روست که بسیاری از مردان ترکمن امروز نیز از زنان و دختران ترکمن می خواهند که به پوشیدن پوشش ولباس ترکمنی ادامه دهند، ودر آن پوشش افتخار ترکمن بودن را می بینند. نگاهی گذرابه مجلات وسایت ها ی مختلف ترکمنی نشان می دهد که زنی که لباس ترکمنی به تن دارد، به سمبل ترکمن بودن تبدیل گشته است. قصدم از اشاره به این نکته تاریخی کوششی در باز شناساندن نقش فعال و پیوسته زنان ترکمن در حفظ و استمرار فرهنگ و هویت ملی ترکمن های ایران است. آنان بی سرو صدا و به دور از هیاهو این مهم را تا به امروز ادامه داده اند، ولی مردان ترکمن آن را به درستی درک نکرده اند. علیرغم این نقش تاریخی زنان در حفظ فرهنگ ملت ترکمن، تا همین چند دهه پیش نیز دنیای زنان ترکمن دنیای تنگ ، سرد و محدودی بود. دنیایی که در آن افق هایش محدود، زیبایی هایش ناچیز، رنج ها یش بیکران، نابسامانی هایش بیشمار بود. زن بودن قرابت بسیار نزدیکی با برده بودن داشت. اما از اواخر دهه چهل شمسی به تدریج روند های جدیدی در زندگی زنان ترکمن شکل گرفت. روندی که برغم موانع و دشواری های فراوان آهسته اما پیوسته به پیش رفت و نتایج بسیار امید بخشی را آفرید. در اواخر دهه چهل و اوایل دهه پنجاه خیل وسیعی از دختران ترکمن وارد دانشسراهای مقدماتی گردیدند و بلافاصله وارد بازار کار شدند. این گروه از زنان توانستند به عنوان معلمان جوان در مدارس به تعلیم وتربیت نونهالان ترکمن صحرا بپردازند. آن ها علاوه بر یافتن نقش سازنده در آموزش و پرورش کودکان جامعه، از نظر اقتصادی نیز در خانواده خود نقش مستقلی پیدا کردند. این نقش امکانات و چشم انداز های جدیدی را به روی زنان ترکمن گشود. با این وجود زنان جوان ترکمن هنوز در منگنه سنت های دست و پا گیر ترکمنی که نیازمند نوسازی و بازسازی بودند از یکسو، تبعیضات سه گانه ـ یکی ترکمن بودن، دیگری زن بودن و سومی ستم عمومی که بر همه شهروندان کشور اعمال می شد ـ از سوی دیگر روبرو بودند. در دهه پنجاه شمسی نخستین زن دارو ساز ترکمن بعد از فارغ التحصیلی برای خدمت به همشهریانش در گنبد داروخانه ای راه می اندازد. شیوه زندگی او کاملا متمایز از شیوه رایج در آن زمان بود. اگر او دانش و آگاهی علمی را نداشت بسیار بعید بود که مورد پذیرش جامعه سنتی ترکمن صحرا قرار گیرد. جامعه ای که یکی از روحانیون بسیار بانفوذ آن تنها چند سال قبل از ورود این خانم دکتر اعلام کرده بود که " تماشای تلویزیون حرام است." باوجود همه این کنتراست ها، نخستین حانم دکتر داروساز جای خود را باز نمود و مشوقی شد برای بسیاری از دحتران و زنان جوان ترکمن. حدودا در همین دوره بود که معدودی از خانواده های ترکمن به همت و کوشش بیدریغ دکتر قره داغلی توانستند فرزندان خود را جهت تحصیل به ترکیه اعزام نمایند. در میان آن ها تعدادی نیز دختر بودند. این دختران نیز به نوبه خود در گشودن افق های جدید تر در میان نسل خود نقش و تأثیر معینی داشتند
نسل اعتراض و نسل شور هیجان از راه می رسد. از اواخر سال 1356 به بعد دختران و زنان جوان ترکمن به شناخت حق وحقوق خود، و برای یافتن آگاهی های اجتماهی در محافل و هسته های مطالعاتی به طور نیمه مخفی و نیمه علنی متشکل می شوند. آنها در برپایی نمایشگاه کتاب در باغ ملی گنبد کاوس، نمایشگاه عکس و فیلم در دانشگاه آزاد، نمایشگاه عکس و کتاب در مدارس فعالانه شرکت می کنند. اعضای این هسته ها به ابتکار خود کلاس های سواد آموزی درمیان زنان روستاهای اطراف گنبد و کلاله براه می اندازتد. در این کلاس ها علاوه بر سوادآموزی پیرامون مسایل و مشکلات زنان و جامعه نیز به بحث می نشینند
در اعتراض به برکناری رئیس آموزش و پرورش وقت و جایگزینی او با فرد نالایق دیگر برای نخسنین بار در تاریخ ترکمن، زنان جوان ترکمن در صفوف چند ین هزار نفری با پوشیدن لباس های ملی، دست به تظاهرات می زنند و در این اعتراض صنفی به طرح خواست سیاسی نیز از جمله "حق تحصیل به زبان ترکمنی" می پردازند. تب هیجانات انقلابی، شور شورش و اعتراض، طرح خواسته های رادیکال و زدودن سنتهای محافظه کارانه همه را دربر میگیرد. سرانجام استبداد سلطنتی سرنگون می شود. در شرایط جدید زنان جوان ترکمن به تشکیل نخستین نهاد مستقل خود به نام "کانون زنان ترکمن صحرا" دست می یازند. این کانون در راستای متشکل ساحتن زنان در دفاع از حقوق خود، تشکیل کلاس های سواد آموزی، کمک به افزایش آگاهی های درمانی و بهداشتی زنان بویژه زنان روستائی و تلاش در جهت سازماندهی زنان قالیباف اقداماتی را انجام می دهد.
اگر رضا شاه با سرکوب نمودن جنبش خلق ترکمن، روند استقرار حکومت متمرکز را به پایان برد، خمینی استقرار حکومت اسلامی خود را با سرکوب جنبش ملی خلق ترکمن آغاز نمود. نتیجه این سرکوبی تسلط خفقان و تبعیض بر صحرای ترکمن و ترکمن ها بود. طبعا در هر شرایط دشوار اجتماعی کودکان، سالمندان و زنان از محرومیت ها و دردهای بیشتری رنج می برند. و اینگونه بود وضع زنان ترکمن در سال های دهه شصت خورشیدی. اما از آنجا که زن ترکمن دارای تحمل وصبر خدای گونه است در برابر ناملایمات و ستم گری ها بی آنکه سر فرود آرد به رزم خستگی ناپذیرش در داخل و خارج از ترکمن صحرا ادامه داد. معدودی از زنان روشنفکر ناگزیر از ترک صحرای ترکمن شدند. در این زمان زن ترکمن تجربه رزم و رنج شصت سال را با خود داشت. امروزه زن ترکمن بسیار آگاه تر و بیناتر به دتیا می نگرد. او در یافته است که شرط اصلی پیکار او جستجوی حقیقت و دستیابی به آگاهی است، و آگاهی به نوبه خود ضرورت آزادی است. با چنین برداشتی زنان ترکمن در یک حرکت نسبتا فراگیر با پیگیری و خستگی ناپذیری به کسب دانش و علم پرداخته اند. ثمرات این روند در سالهای هفتاد قابل رؤیت است. زنان ترکمن تقریبا درهمه رشته افراد متخصص و تحصیل کرده به جامعه عرضه کرده اند. در دهه هفتاد تعداد بسیار زیادی از زنان ترکمن به عنوان دکتر و مهندس، کارشناس امور اجتماعی و اقتصادی، نویسنده و شاعر....و روزنامه نگار وارد بازار کار می شوند. و به نوبه خود به افزایش آگاهی و ضرورت یادگیری دانش تاثیر مستقیم می گذارند. فقط در یک عرصه، عرصه موسیقی، هنوز جای زنان ترکمن بسیار خالیست. چندی قبل وقتی مصاحبه استاد موسیقی ترکمن آقای وجدانی را در فصلنامه یاپراق خواندم کمی امیدوار گشتم. باید امیدوار بود. اما در عرصه ادبیات و نویسندگی وضع به مراتب دگرگونه است. در همین رابطه ع.دیه جی در نگاهی به ادبیات دختران ترکمن صحرا طی مقاله ای با عنوان "دختران ترکمن در حرکتی نوین" به تمجید از آفرینش های هنری و ادبی دختران ترکمن در عرصه شعر و ادبیات می پردازد. او تاکید میکند گه "شاعره های جوان ترکمن صحرا با امید به آینده ای روشن قلم به دست گرفته اند و محدویت های اجتماعی را شکسته اند."(صحراـ شماره چهارم سال 1377)
رزم زنان ترکمن در دست یابی به آگاهی و مبارزه علیه نابرابری و تبعیض آهسته و پیوسته ادامه می یابد.در همین راستا بسیار ی از زنان ترکمن به شرکت فعال در سایت های اینترنتی پرداخته ودر مواردی نیز وبلاگ های شخصی خود را در سطح جهان براه می اندازند. در انتخابات شورای شهر گنبد کاووس در سال 1385 دو زن ترکمن به شورای شهر انتخاب می شوند.(یکی عضو اصلی و دیگری عضو علی البدل) این واقعه را نیز بایستی یکی از دستاوردهای رزم زنان ترکمن محسوب کرد
زن ترکمن در هشتاد سال گذشته بویژه در چند دهه اخیر تلاش نموده است که بر مینای کسب آگاهی و خود آگاهی حرکت نماید. اگر او زمانی رنج های خود را با خواندن «چونگور قویا داش آتسانگ چونگر گیدر اجه جان، یادایلره قیز ساتسانگ ییتر گیدر اجه جان.(سنگ در چاه عمیق فرو شود مادرجان، دختر در ایل بیگانه گم می شود مادرجان) ناله می کرد، چندی است لأله های خود را چنین ترنم می کند « یاپ باشیندا آق درک اونی پوداماق گه رگ، یاشاسین منگ جورالام دورمان اوقاماق گه رگ (سپیدار کنارجوی را باید که هرس کرد زنده باشید دوستان باید که پیگیرانه تحصیل کرد). باشد که روزی شاهد برابر حقوقی زنان و مردان در صحرای آزاد و زیبایمان باشیم
+ نوشته شده در  چهارشنبه نهم آبان 1386ساعت 10:5  توسط ابراهیم غنا  | 

برج قابوس

 

برج قابوس از مهمترين بناهاي تاريخي سده 4 هجري و بلندترين بناي آجري جهان مي باشد اين بنا در سال 397 ه.ق به دستور شمس المعالي قابوس بن وشمگير ساخته شد. اسن برج در مركز شهر گنبد كاووس قرارا داردوبرج قابوس استوانه اي شكل بوده و داراي 60 متر ارتفاع است .بدنه برج با ده بريدگي ايپشت بند زينت داده شده است . اسن برج به دليل موقعيت ويژه خود در شهر علاوه بر اين تفرجگاه دائمي ساكنين شهر گنبد و روستاهاي اطراف آن است همه ساله علاقمندان زيادي را بريا سياحت و بازديد از ديگر استانها و خارج از كشور رهسپار اين ديار مي كند.

+ نوشته شده در  چهارشنبه نهم آبان 1386ساعت 9:51  توسط ابراهیم غنا  | 

مطالب قدیمی‌تر